Het Warenhuis als huiskamer van Oss
Een interview met Evi Savelkouls en Maaike van der Burgt (Vestigingsmanager & Programmamanager Bibliotheek Oss, Noord-Oost Brabantse Bibliotheken), Sandra Saris (rector Titus Brandsmalyceum), Jeroen Donders (oud-voorzitter van Het Hooghuis) en Dolf Warris (wethouder gemeente Oss).
Midden in Oss ontstaat een plek waar niets hoeft en veel mag. Een plek waar leren, ontmoeten en ondernemen niet naast elkaar bestaan, maar krachtig door elkaar heen lopen. Het Warenhuis, als kloppend hart van het Walkwartier, wordt zo’n plek. Niet ván een organisatie, maar van de stad. Van de Ossenaar. Het Warenhuis wordt een plek waar onderwijs, cultuur, gemeente en andere partners elkaar niet af en toe treffen, maar dagelijks tegenkomen.
Wie eraan meewerkt, voelt dat dit meer is dan een gebouw. In dit interview kijken we met een aantal van die samenwerkingspartners naar de ontwikkeling en de betekenis van het Warenhuisvoor Oss.
Samen rond één plek
Aan het Warenhuis wordt gebouwd door verschillende partners, ieder vanuit een eigen rol. De Bibliotheek Oss verhuisde met het Warenhuis naar het hart van Oss en verruimt daar haar openingstijden en programmering. Vanuit de bibliotheek zijn Evi Savelkouls, vestigingsmanager, en Maaike van der Burgt, programmamaker, nauw betrokken bij zowel de inhoud als het dagelijks gebruik van de plek.
Ook het onderwijs krijgt een vaste plek in het Warenhuis. Leerlingen van Het Titus Brandsmalyceum volgen er lessen in drie verschillende lokalen én maken gebruik van de bibliotheek en andere voorzieningen. Rector Sandra Saris ziet het Warenhuis als een vanzelfsprekend verlengstuk van de school. Jeroen Donders, jarenlang voorzitter van Het Hooghuis, is al lange tijd betrokken bij het Walkwartier vanuit de gedachte van de Lerende Stad Oss: een plek waar leren niet ophoudt na schooltijd, maar een leven lang doorgaat.
Vanuit de gemeente is Dolf Warris als wethouder nauw betrokken. Hij ziet het Warenhuis als een plek waar onderwijs, cultuur en stad samenkomen en waar ontmoeting weer vanzelfsprekend wordt.
Een derde plek voor alle Ossenaren
Alle betrokkenen delen dezelfde overtuiging: het Warenhuis moet een plek zijn waar je niets hoeft. “Wij zijn een van de weinige plekken in Oss waar je gewoon mag zijn en anderen ongedwongen ontmoet,” zegt Evi. Ze noemt het een ‘derde plek’: naast thuis en school of werk. “Vroeger waren dat kerken of buurthuizen. Die behoefte is er nog steeds. Het Warenhuis is ingericht om die rol opnieuw te vervullen.”
Maaike herkent dat in de manier waarop het gebouw is ingericht. “Iedereen is hier welkom. Het samenbrengen van al die verschillende mensen kan misschien spannend voelen, maar wij zien het als een kans om te laten zien hoe je met verschillen omgaat.”
Voor Sandra zit daar ook een belangrijke waarde voor jongeren. “Leren stopt niet bij de schooldeur. School is onderdeel van de samenleving en hier ervaren leerlingen dat letterlijk. Door les te krijgen midden in de stad komen zij dagelijks in contact met andere mensen en andere verhalen.”
Voor Jeroen raakt het Warenhuis inclusie en ontwikkeling. “Iedereen doet mee. Je mag hier gewoon binnenlopen zonder verwachtingen. Hier doe je ertoe.” Het Warenhuis wordt zo een plek waar mensen niet alleen kennis opdoen, maar ook ontdekken wat bij hen past. Op welke leeftijd dan ook. Dolf sluit zich daarbij aan: “De verbinding tussen mensen staat onder druk. Deze plek brengt mensen weer bij elkaar.”
De eerste reacties van bezoekers
Die open en uitnodigende sfeer wordt ook meteen herkend door bezoekers. Al tijdens de eerste weken klinken enthousiaste reacties door het gebouw: “Indrukwekkend!”, “Het is echt prachtig hier.”, “Zeer, zeer inspirerend!” Anderen vergelijken het Warenhuis met plekken die ze ergens anders hebben gezien: “Ik heb vele locaties gezien, maar dit is nu al mijn favoriet.”, “Dit is waar we jaren naar uit hebben gekeken!”
Wat veel bezoekers raakt, is hoe alles samenkomt op deze plek. 💬 “Werkelijk prachtig! Hoe verleden, heden en toekomst hier samenkomen op deze plek van ontmoeting. Ik ben fan!” En ook de trots klinkt door: “Kei trots op een van de mooiste biebs van ons land!” Het bevestigt precies wat het Warenhuis wil zijn: een derde plek waar Ossenaren zich welkom voelen, geraakt worden en graag terugkomen.
De huiskamer van Oss
Over het gevoel waarmee mensen het Warenhuis binnenstappen, zijn ze allemaal eensgezind. “Het moet voelen als de huiskamer van Oss,” zegt Jeroen. Een plek waar je je vrij voelt. Waar je niet hoeft uit te leggen wie je bent of waarom je er bent. “In een samenleving waarin je altijd iets moet en jezelf moet laten zien, mag je hier ook gewoon even zíjn.”
Dat gevoel zit niet alleen in woorden, maar ook in het gebouw zelf. Grote tafels om samen te werken, rustige plekken om te studeren, informele zitjes voor ontmoeting. “Je kunt hier met veel mensen tegelijk werken of studeren,” zegt Evi. “Maar ook gewoon je eigen plekje zoeken. Er zijn grote tafels, gezellige zitjes en rustige studieplekken.”
De kracht van samen
De kracht van het Warenhuis zit volgens de betrokkenen in de samenwerking zelf. Doordat iedereen dicht bij elkaar zit, ontstaan korte lijnen en nieuwe verbindingen. “De drempel is laag,” zegt Sandra. “Leerlingen stappen zo even binnen bij de bibliotheek na een les bijvoorbeeld.”
Maaike ziet dat ook praktisch terug. “We versterken elkaar in alles. De lijntjes zijn extra kort, de ruimtes zijn multi-inzetbaar en middelen worden gedeeld.” Een voorbeeld is de gezamenlijke podcaststudio, die door zowel de bibliotheek als het Het Hooghuis wordt gebruikt en verder ontwikkeld. Daarnaast is er een gezamenlijke programmeergroep waarin alle gebruikers van het Warenhuis meedenken. “We werken met tweemaandelijkse thema’s,” vertelt Evi. “Iedereen levert daarin iets eigens.”
Dolf ziet daarin de grote kracht van het gebouw. “Je hebt hier verschillende organisaties en mensen op één plek. Je loopt gewoon binnen en weet dat je anderen tegenkomt. Dit gebouw laat het je niet toe om de ander níét tegen te komen.”
Ruimte om te dromen
De gezamenlijke droom voor het Warenhuis is dat het mag meebewegen met de behoefte van de Ossenaren. En dat is een bewuste keuze. “Je moet niet te star zijn in het concept,” zegt Sandra. “Dromen mogen bijgesteld worden.” Volgens Jeroen is dat essentieel. “Dromen geven hoop, perspectief en vertrouwen. Dat begint bij verbeelding. En die verbeelding vraagt ruimte, denkruimte én fysieke ruimte, om dingen anders te doen dan je misschien gewenst was. Deze plek nodigt uit om inspiratie op te halen.”
Voor Dolf zit die droom ook in de bewuste keuzes die hier samen zijn gemaakt. “We doen dit met elkaar, onderwijs, bibliotheek en gemeente, en dan ook nog midden in het centrum,” zegt hij. “We hadden allerlei andere invullingen kunnen bedenken voor deze plek, maar we hebben er bewust voor gekozen om haar te laden met cultuur.” Daarmee laat het Warenhuis volgens hem zien waar Oss voor staat: “Alles komt hier samen: de geschiedenis, het heden en de toekomst.”
Evi hoopt vooral dat het Warenhuis een plek wordt die verder reikt dan alle partners. “Het zou mooi zijn als het Warenhuis niet voelt als een verzameling organisaties,” zegt ze. “Maar als een plek waar Ossenaren zich eigenaar van voelen. Dat mensen hier binnenlopen en denken: dit is ook van mij.” Juist zo kan het Warenhuis uitgroeien tot wat het wil zijn: de huiskamer van Oss
Ondernemen als onderdeel van het Warenhuis
Naast leren en ontmoeten krijgt ook ondernemen een plek in het Warenhuis. Sandra ziet daar kansen voor leerlingen. “Misschien kunnen leerlingen hier iets aan bijdragen,” zegt ze. “Zo kunnen ze in de winkel van het toeristisch informatiepunt in de toekomst misschien wel spullen verkopen die op scholen zijn gemaakt.”
Jeroen kijkt daarbij breder naar de stad. Voor hem past ondernemen binnen het idee van Lerende Stad Oss en een leven lang ontwikkelen. “In Oss zijn heel veel initiatieven voor leer- en ontwikkelvragen,” zegt hij. “Maar er is niet één centrale plek waar je terecht kunt om te proeven wat bij je past.” Het Warenhuis zou die rol kunnen vervullen: als plek waar ideeën ontstaan, mensen elkaar vinden en van daaruit weer verder de stad in bewegen.
Wat deze samenwerking heeft gebracht
De samenwerking in het Warenhuis heeft de betrokkenen ook persoonlijk veel gebracht. “Ik heb geleerd dat kansen op samenwerking soms in onverwachte hoeken zitten,” zegt Evi. “Als je maar blijft luisteren.” Voor Maaike voelt het inmiddels vanzelfsprekend. “We zijn al zo lang samen onderweg dat het voelt alsof we collega’s zijn.”
Sandra waardeert vooral de ruimte om samen te groeien. “Je groeit met elkaar naar iets toe.” Dolf vat het kernachtig samen: “Alleen had je dit nooit gekund.” En Jeroen ziet het als een traject van lange adem. “Mensen komen en gaan, maar als je trouw blijft aan de bedoeling en in de relatie blijft investeren, kom je waar je moet zijn.”
Maak kennis met het Warenhuis tijdens het feestweekend
Het feestweekend op vrijdag 31 januari en zaterdag 1 februari markeert het moment waarop het Warenhuis zich echt laat zien aan Oss. “We zijn al open en aan het proefdraaien,” vertelt Evi, “maar dit weekend is een bewuste markering: hier openen we samen de deuren, echt als Warenhuis.”
Bezoekers kunnen zich onderdompelen in alles wat deze plek in zich heeft. Partners laten zien wie ze zijn en wat ze doen, leerlingen van het TBL dragen bij met onder meer optredens en activiteiten, en er is ruimte om gewoon binnen te lopen en rond te kijken.
Sandra ziet het weekend als een eerste uitnodiging aan de stad. “Je krijgt een inkijkje in wat hier allemaal gebeurt en kan gebeuren.” En juist dat past bij hoe het Warenhuis bedoeld is, vult Jeroen aan: niet alles hoeft meteen duidelijk te zijn. “Het gaat erom dat mensen voelen wat deze plek kan betekenen.” Het openingsweekend is daarmee vooral een ontmoeting: tussen mensen, ideeën en de stad. Een eerste moment waarop Oss het Warenhuis kan ervaren en misschien al een beetje kan gaan voelen dat deze plek ook van hen is.
Fotografie door Thomas Segers
