De kracht van samen: Oss als klaslokaal
Wat gebeurt er als je leren niet meer ziet als iets van school, maar als iets van het dagelijks leven? Als een stad zélf de plek wordt waar je je ontwikkelt: op straat, op je werk, bij een vereniging of gewoon door iemand te ontmoeten?
Dat is waar de Lerende Stad Oss voor staat. Een beweging waarin leren en ontwikkelen niet ophoudt na een diploma, maar een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het (dagelijks) leven. Voor iedereen. Van jong tot oud. Niet georganiseerd vanuit één plek, maar gedragen door de hele stad.
Achter die beweging zitten mensen die dit elke dag aanjagen en vormgeven. Voor dit verhaal spraken we met Olga Megens, projectleider van de Lerende Stad Oss, Linda Keen, verantwoordelijk voor de uitvoering en verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt, en Sandra Romsom, die het verhaal zichtbaar maakt en mensen en organisaties verbindt aan deze gezamenlijke ambitie.
Oss als klaslokaal
De Lerende Stad Oss bouwt voort op Talentencampus Oss, dat jarenlang als zelfstandige organisatie draaide en sinds 2026 is ondergebracht bij de gemeente. Daarmee werd de opdracht breder. Lerende Stad Oss focust zich op hoe leren en ontwikkelen een vanzelfsprekende plek krijgt in de hele stad. “We bouwen aan een infrastructuur voor een leven lang leren en ontwikkelen,” vertelt Linda Keen. “Zodat het normaal wordt dat je blijft groeien, ongeacht je leeftijd of achtergrond.”
Dat vraagt om een andere blik. Minder denken in systemen en diploma’s, en meer in kansen om te leren in het dagelijks leven. Of zoals Olga Megens het verwoordt: “Voor mij is Oss één groot klaslokaal. We willen dat alle Ossenaren, van 4 tot 110 jaar, zich kunnen blijven ontwikkelen. Niet alleen op school, maar juist ook daarbuiten. Op de sportclub, in de natuur, bij een vereniging of gewoon om de hoek.”
Volgens Sandra Romsom zit daar ook de uitdaging: “We bouwen niet alleen aan projecten, maar aan iets wat zichtbaar en voelbaar moet zijn in de hele stad.” En dat kan alleen als die beweging door steeds meer mensen wordt gedragen. Samen.
Samen als fundament
En ‘samen’, dat is de basis. Voor alles. “Zonder samenwerking is de Lerende Stad kansloos,” zegt Linda zonder aarzeling. “We hebben elkaar allemaal nodig.” Olga knikt: “Het is een gedachtegoed van iedereen. We willen samen met onderwijs, ondernemers, maatschappelijke instellingen en inwoners bedenken hoe we dit vormgeven.”
Die samenwerking is breed en bewust. Niet één organisatie die bepaalt, maar een netwerk dat samen optrekt. Met werkgroepen, een denktank en een groeiend communicatieplatform waarin partners zich verbinden aan de Lerende Stad.
Sandra ziet daarin een krachtig voorbeeld in Het Hooghuis: “Zij begrijpen echt wat we bedoelen. Ze pakken hun rol als ambassadeur en dragen de boodschap actief uit. Dat maakt het sterker. Want een verhaal komt pas echt tot leven als meerdere stemmen het vertellen.”
Leren doe je niet alleen
Dat leren iets is wat je samen doet, blijkt in de praktijk elke dag. Bijvoorbeeld tijdens ‘MijnToekomstinOssLive’, voorheen bekend als Jongerenbedrijvendag, waar jaarlijks zo’n 1200 leerlingen op bezoek gaan bij meer dan 100 bedrijven in de regio. “Het is een enorme organisatie,” vertelt Linda. “Maar de echte waarde zit in de kleine momenten. Bijvoorbeeld een leerling die voor het eerst een werkplek binnenstapt en denkt: hé, dit bestaat dus ook. Of iemand die na zo’n bezoek besluit om ergens stage te lopen. Soms wordt er echt een zaadje geplant.”
Maar soms zie je het effect ook meteen. “Na de laatste editie op 31 maart werd ik direct gebeld door Brasserie Wolters,” vertelt Linda. “Ze hadden twee fantastische groepen ontvangen. Eén stagiaire voor volgend jaar was meteen geregeld.” Leerlingen mochten daar echt meedoen: in de bediening én in de keuken. “De bedrijfsleider was enorm te spreken over hun enthousiasme en inzet.”
En het werkt ook andersom. Bedrijven worden op hun beurt ook aan het denken gezet door de vragen van jongeren. Over hoe ze zichzelf presenteren, hoe ze jongeren aanspreken, hoe ze de toekomst zien. “Het mes snijdt aan twee kanten,” zegt Linda. “We leren van elkaar.”
De rol van Het Hooghuis
Binnen die beweging speelt Het Hooghuis een belangrijke rol. Zij bereiken een grote groep jongeren en juist daar ligt een enorme kans. “Daar zit de toekomst van de stad,” zegt Olga. “Het is belangrijk dat leerlingen zien wat Oss te bieden heeft. Welke bedrijven er zijn, wat voor werk je kunt doen. Als je dat niet weet, ga je het ook niet kiezen.” Door leerlingen actief kennis te laten maken met de regio, wordt de afstand tussen onderwijs en arbeidsmarkt kleiner. Met als stip op de horizon: dat meer jongeren hun toekomst in Oss zien en daar ook blijven werken.
Tegelijkertijd is Het Hooghuis meer dan alleen een partner in bereik. Het is ook een organisatie die vooruit wil kijken. “Zij denken echt na over de toekomst van onderwijs,” zegt Linda. “Wat moeten jongeren leren om straks mee te kunnen? Dat sluit naadloos aan bij wat wij met de Lerende Stad willen.” Die gedeelde blik zie je terug in de praktijk: in projecten zoals MijnToekomstinOssLive, de Dag van de Techniek en de samenwerking met decanen. Maar ook in iets fundamentelers: de overtuiging dat leren niet ophoudt buiten het klaslokaal. “De wereld is buiten de school,” zegt Linda. “En daar moet je leerlingen naartoe brengen.”
Leren zit in alles
Een leven lang leren hoeft niet groots of ingewikkeld te zijn. Sterker nog: vaak zit het juist in kleine dingen. Olga: “Als je in de natuur loopt en via een QR-code leert welke boom er staat. Of als je als ouder een cursus volgt om trainer te worden bij een sportclub. Dat zijn ook vormen van leren.” Linda ziet vooral het belang van laagdrempeligheid: “De drempel moet omlaag. Leren hoeft niet altijd via een school. Het kan ook in een buurthuis, een vereniging of gewoon thuis.” Die brede kijk op leren maakt het inclusief. Voor iedereen. Jong en oud, starter en zij-instromer, geboren en nieuw in Oss.
Een week waarin Oss leert: op weg naar het Learning Festival
De ambities van Oss reiken verder dan de stad zelf. Tijdens een bezoek aan de Ierse stad Cork, al twintig jaar een ‘Learning City’, zagen Linda en Sandra wat er mogelijk is als een stad leren écht omarmt. “Daar voel je het overal,” vertelt Sandra. “Iedereen voelt zich verantwoordelijk voor de leercultuur. Iedereen wil dat je je welkom voelt in hun lerende stad.” In Cork vertaalt zich dat naar een jaarlijks Learning Festival van zeven dagen, met honderden activiteiten. Van cursussen houtbewerking tot yogalessen en bijeenkomsten over opvoeding. Georganiseerd door inwoners, organisaties en initiatieven uit de stad zelf. “Iedereen kan iets aanbieden,” zegt Linda. “En iedereen kan meedoen. Dan zie je hoeveel beweging er ontstaat. Het leeft echt in de stad.”
Die inspiratie krijgt in Oss een eigen vorm. Van 13 tot en met 17 april 2027 organiseert de stad haar eerste Learning Festival. Een week waarin leren en ontwikkelen zichtbaar en beleefbaar wordt voor alle inwoners. “We gaan daar samen naartoe werken,” zegt Olga. “En we willen het ook echt samen maken. Niet iets wat wij bedenken, maar wat van de stad is.” Hoe het programma er precies uit gaat zien, ligt nog niet vast. En dat is bewust. Via een denktank en een groeiend netwerk van partners wordt het festival samen opgebouwd. “We hebben ideeën,” zegt Olga, “maar we willen dat anderen meedenken en meedoen, zodat het echt iets van ons allemaal wordt.”
Dromen voor de toekomst
Hoe ziet Oss eruit als deze beweging doorzet? Dat leren en ontwikkelen vanzelfsprekend wordt. Dat het niet iets is wat je moet organiseren, maar iets wat er gewoon is. “Dat het in het DNA van de stad zit,” zegt Olga.
Sandra kijkt alvast een stap verder en glimlacht: “Dat we straks zeggen: dit was de eerste editie van het Learning Festival en dat er nog velen volgen.” Een stad waarin ieder jaar een periode ontstaat waarin leren extra zichtbaar wordt, maar waarin het de rest van het jaar net zo goed doorleeft. Voor Linda zit de droom ook in iets anders: trots. “Er gebeurt al zoveel moois in Oss,” zegt ze. “We mogen dat vaker laten zien. En vooral: samen vieren.” Want als mensen zien wat er allemaal mogelijk is, en voelen dat ze daar onderdeel van zijn, ontstaat er iets wat je niet kunt organiseren, maar alleen samen kunt laten groeien.
Eén les voor Oss
Als ze Oss één les mogen meegeven, hoeven ze niet lang na te denken. “Leren moet leuk zijn,” zegt Olga. Niet als iets wat moet, of waar je bang voor bent om het fout te doen, maar als iets wat nieuwsgierigheid oproept. Iets wat energie geeft. “En dat kunnen we alleen samen,” vult Sandra aan. “Want leren gebeurt niet in je eentje. Het ontstaat in ontmoetingen, in gesprekken, in het delen van ervaringen. Je hebt elkaar nodig om verder te komen.”
Linda knikt: “En we mogen best wat trotser zijn op wat we met elkaar doen.” Er gebeurt al zoveel in Oss, in scholen, bedrijven, verenigingen en initiatieven, maar dat mag vaker gezien en gedeeld worden. Misschien is dat wel de kern. Dat we niet alleen blijven leren, maar ook zien wat er al is. En dat we dat samen verder brengen.
Hieronder vind je beelden van MijnToekomstinOssLive, gemaakt door Thomas Segers
